สำนักประกันคุณภาพ

ข่าวประชาสัมพันธ์สำนักประกันคุณภาพ


    รายละเอียดของการประกาศ
    หัวข้อประกาศ :: การตั้งชื่อหัวข้อ “การใช้คำถามเป็นฐาน” (Question-Based Learning)
    รายละเอียด ::

    แบบรายงานผลการจัดการเรียนรู้ ประจำปีการศึกษา 2556

    ประเด็นความรู้                            :     การจัดความรู้ (KM)

    หัวข้อการจัดการความรู้              :     การตั้งชื่อหัวข้อ “การใช้คำถามเป็นฐาน”   (Question-Based Learning) 

    ผู้เข้าร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้        :     (ดังบัญชีรายชื่อแนบ)

    วัน เดือน ปี ที่ดำเนินการ           :    21-22  พฤศจิกายน  2556

    สรุปองค์ความรู้ที่ได้                    :

     

    แนวปฏิบัติการจัดการเรียนรู้โดยใช้คำถามเป็นฐาน

    (Question-Based Learning)

     

                 วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม มีนโยบายจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ให้นักศึกษาคิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาได้ โดยจัดกระบวนการเรียนรู้ที่ฝึกให้นักศึกษาตั้งคำถามเป็น ทำไม อย่างไร เพื่อความสนใจในการเรียน และหาคำตอบด้วยตนเอง กระบวนการเรียนรู้โดยใช้คำถามเป็นฐาน (Question-Based Learning : QBL) เป็นขั้นตอนที่จะปลูกฝังให้ผู้เรียนเข้าถึงศาสตร์ต่างๆ ด้วยคำถาม โดยผู้สอนนำเทคนิคของ PBL (Problem-Based Learning) เสริมสร้างทักษะในการแก้ปัญหาและการใช้ความคิดที่เป็นเหตุเป็นผล (บทความของพรพิสุทธิ์ มงคลวนิช) จะทำให้ผู้เรียนมีภาวะผู้นำทางความคิดและการแก้ปัญหาเมื่อสำเร็จการศึกษา สามารถประกอบอาชีพได้อย่างมีประสิทธิภาพ

                 การใช้คำถามเป็นเทคนิคสำคัญในการเสาะแสวงหาความรู้ที่มีประสิทธิภาพ เป็นกลวิธีการสอนที่ก่อให้เกิดการเรียนรู้ที่พัฒนาทักษะการคิด การตีความ การไตร่ตรอง การถ่ายทอดความคิด สามารถนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงและปรับปรุงการจัดกระบวนการเรียนรู้ได้เป็นอย่างดี การถามจึงเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเรียนรู้  ที่ช่วยให้ผู้เรียนสร้างความรู้ ความเข้าใจ และพัฒนาความคิดใหม่ ๆ โดยกระบวนการถามจะช่วยขยายทักษะการคิด ทำความเข้าใจให้กระจ่าง ได้ข้อมูลป้อนกลับทั้งด้านการเรียนการสอน ก่อให้เกิดการทบทวน การเชื่อมโยงระหว่างความคิดต่างๆ ส่งเสริมความอยากรู้อยากเห็นและเกิดความท้าทาย โดยบทบาทผู้เรียน จะเรียนรู้จากการคิดเพื่อสร้างข้อคำถามและการหาคำตอบด้วยตนเอง

    ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้โดยใช้คำถามเป็นฐาน

                 1.ขั้นวางแผนการใช้คำถาม ผู้สอนควรจะมีการวางแผนไว้ล่วงหน้าว่าจะใช้คำถามเพื่อวัตถุประสงค์ใด รูปแบบหรือประการใดที่จะสอดคล้องกับเนื้อหาสาระและวัตถุประสงค์ของบทเรียน

                 2. ขั้นเตรียมคำถาม ผู้สอนควรจะเตรียมคำถามที่จะใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยการสร้างคำถามอย่างมีหลักเกณฑ์

                 3.ขั้นการใช้คำถาม ผู้สอนสามารถจะใช้คำถามในทุกขั้นตอนของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้และอาจจะสร้างคำถามใหม่ที่นอกเหนือจากคำถามที่เตรียมไว้ก็ได้ ทั้งนี้ต้องเหมาะสมกับเนื้อหาสาระและสถานการณ์นั้น ๆ

                 4. ขั้นสรุปและประเมินผล

     

     

     

                       4.1การสรุปบทเรียนผู้สอนอาจจะใช้คำถามเพื่อการสรุปบทเรียนให้นักศึกษาเข้าใจและตอบคำถามได้ ให้บรรลุผลการเรียนรู้

     

                       4.2การประเมินผล ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันประเมินผลการเรียนรู้ โดยใช้วิธีการประเมินผลตามสภาพจริง (Authentic Assessment)

     

    เทคนิคการจัดการเรียนรู้โดยใช้คำถามเป็นฐาน

                 1.ทำบรรยากาศให้ดี เป็นมิตร และปลอดภัย

    • ระวังบรรยากาศคุกคาม
    • เริ่มต้นการสอน บอกวิธีการสอน อาจารย์จะใช้การสอนแบบใช้คำถามเพื่อให้ตอบ โดยให้เกียรติผู้เรียน เรียกชื่อนักศึกษาเพื่อสร้างความประทับใจให้นักศึกษาตั้งใจเรียน
    • ใช้  ASA (Attentive, Smile, Acknowledge) = มองหน้าตั้งใจฟัง ยิ้มน้อยๆ ชมเมื่อตอบถูก (เก่งมากค่ะ ดีมากค่ะ เห็นด้วยค่ะ)
    • เมื่อตอบผิด - ทำไมคิดอย่างนั้น แก้ concept ที่ถูกต้อง เพื่อให้นักศึกษาคิดใหม่ หาคำตอบที่ดีกว่าและให้กำลังใจสำหรับคำถามคำตอบต่อไป
      -ให้ความเข้าใจว่า คำตอบไม่เคยมีคำตอบเดียว อาจมีมากกว่า 1 คำตอบ
      -ให้คิดว่า ตอบผิด ดีกว่า ไม่ตอบ

                 2.เลือกคำถามที่ดีที่ส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้

    • เลือกคำถามปลายเปิด เช่น ทำไม อย่างไร เพราะเหตุใด ให้นักศึกษาคิดคำตอบเอง
    • แนะแนวการคิด guide โดยใช้คำถามที่นักศึกษาจะต้องนำความรู้พื้นฐาน (Basic Knowledge) มาประยุกต์

                 3. ใช้เทคนิคให้ดี

    • ถามชัดเจน ไม่กำกวม
    • เลือกคำถามกว้างๆ ปลายเปิด ---ทำอย่างไร
    • ถามทีละ 1 คำถาม อย่าถามเป็นชุด
    • ให้เวลาคิด 10 วินาที
    • เทคนิค Pose – Pause – Pounce ตั้งคำถาม---- รอคำตอบ ---- ถ้าไม่ตอบ ถามระบุคน

     

     

     

     

    คำถามที่ควรหลีกเลี่ยง

     

    • คำถาม ใช่ ไม่ใช่
    • คำถามกำกวม
    • คำถามให้เดา
    • คำถามชี้นำ

    วิธีการตั้งคำถามแบบโซเครติก (Socratic Method)

    • เป็นวิธีสอนของนักปราชญ์ชาวกรีก ชื่อโซเครติส วิธีสอนแบบนี้ใช้การตั้งคำถามให้นักเรียนคิดหาคำตอบหรือตอบปัญหาด้วยตนเอง โดยครูจะกระตุ้นให้นักเรียนนึกถึงเรื่องต่างๆ ที่เคยเรียนแล้ว
    • คำถามของครูจะเป็นแนวทางให้นักเรียนคิดค้นหาความรู้ นักเรียนจะเรียนด้วยการพิจารณาอย่างรอบคอบเพื่อหาคำตอบที่ถูกต้อง และเป็นการเสริมสร้างสติปัญญาให้ทุกคนรู้จักแสดงความคิดเห็น อภิปรายแล้วสรุปความคิดเห็นลงในแนวเดียวกัน วิธีสอนแบบนี้เหมาะสำหรับนักเรียนที่ชอบใช้ความคิดค้นคว้าหาความรู้ในสิ่งต่างๆ

     

    Socratic questioning มี 6 แบบ

                 1. Tell me more: ขอความกระจ่าง

                 2. Probe assumption: ขอข้อสรุป

                 3. Reason ขอเหตุผล

                 4. View point & Perspectives ถามมุมมองแง่อื่นและแนวคิด

                 5. Implication & Consequence การนำไปใช้และคาดการณ์สิ่งที่จะเกิดขึ้น

                 6. คำถามที่ทำให้เกิดทักษะการคิด เป็นคำถามขั้นสูง

     

    ประโยชน์ของการจัดการเรียนรู้โดยใช้คำถามเป็นฐาน

                1. ผู้เรียนกับผู้สอนสื่อความหมายกันได้ดี

                 2. ช่วยให้ผู้เรียนเข้าร่วมกิจกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

                 3. สร้างแรงจูงใจและกระตุ้นความสนใจของผู้เรียน

                 4. ช่วยเน้นและทบทวนประเด็นสำคัญของสาระการเรียนรู้ที่เรียน

     

     

     

                 5. ช่วยในการประเมินผลการเรียนการสอน ให้เข้าใจความสนใจที่แท้จริงของผู้เรียน และวินิจฉัยจุดแข็งจุดอ่อนของผู้เรียนได้

     

                 6. ช่วยสร้างลักษณะนิสัยการชอบคิดให้กับผู้เรียน ตลอดจนนิสัยใฝ่รู้ใฝ่เรียนตลอดชีวิต

    อ้างอิง

    วันดี โตสุขศรี.Clinical Teaching: Questioning (การใช้คำถามในการสอน).คณะพยาบาลศาสตร์ ภาค

                 วิชาการพยาบาลอายุรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ.2553.

    เว็บไซต์เพื่อการเรียนรู้ของครูคณิตศาสตร์.การจัดการเรียนรู้แบบใช้คำถาม (Questioning Method).

                 [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://sites.google.com/site/khunkrunong/n12 [สืบค้นเมื่อ 22 สิงหาคม

                 2557]

    พรพิสุทธิ์ มงคลวนิช.นโยบายการจัดการเรียนการสอนโดยใช้คำถามเป็นฐาน (Question-Based Learning :

                 QBL) อธิการบดีวิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม, 2557.

     

    ไฟล์แนบ :: [เอกสารดาวน์โหลด]
    วันที่ลงประกาศ :: 2014-08-26